3 June 2019

PRASKIE KAPLICZKI – odkryj historię mieszkańców Warszawy.

Ludzie w mieście  |  Przestrzenie w mieście

Historię miasta i jego dzielnic można poznawać na wiele sposobów. Spacery architektoniczne czy dedykowane przewodniki są z pewnością dobrym rozwiązaniem. Czasem jednak mamy wyjątkowe szczęście i możemy spojrzeć na historię od… podwórka.

Jeśli byliście kiedyś w Muzeum Powstania Warszawskiego, być może przyciągnęła wasz wzrok kapliczka z Matką Boską.

Może stać się ona pretekstem do zwiedzenia warszawskiej Pragi (tu ciekawostka, jej nazwa pochodzi od słowa prażyć — miasto powstało na terenie wypalonego lasu). Dziś to stołeczna dzielnica, ale dawniej była osobnym miastem. Podczas II w.ś architektura nie ucierpiała w takim stopniu jak reszta Warszawy (zniszczono głównie zakłady przemysłowe) więc nadal zobaczycie tu przepiękne kamienice mieszkalne. To właśnie ich podwórka skrywają kapliczki z figurami świętych, które powstawały podczas wojny.

Niestety część kamienic jest w bardzo złym stanie.

W represjonowanej Warszawie bezpieczniej było zostać w domu. Kościół zgodził się na odprawianie mszy św. poza murami świątyni a w niepewnych, pełnych śmierci czasach ludzie potrzebowali otuchy i pocieszenia. W podwórkach i na klatkach schodowych budowano więc miejsca kultu, w których modlono się o pokój, za zdrowie i życie bliskich, a czasem nawet chowano poległych podczas walk. Murowane, drewniane, kolorowe lub skromne — do dziś na Pradze Północ znajduje się aż 120 takich miejsc. Z jednej strony są pielęgnowane przez mieszkańców, z drugiej tylko kilka z nich jest wpisanych do rejestru zabytków. Czasem ulegają rozgrabieniu lub niszczeją. Praga coraz szybciej też zmienia swoje oblicze w związku z rewitalizacją budynków czy całych ulic. Ta niedofinansowana dzielnica ulega gentryfikacji, co może sprawić, że niebawem wiele z kapliczek na zawsze zniknie ze stołecznej mapy.

 

Warto spojrzeć na kapliczki podwórkowe, nie tylko jako przejaw religijności, ale też przez pryzmat potrzeb i lęków mieszkańców Warszawy, które dotyczyły ich podczas wojny. W połączeniu ze zwiedzaniem Muzeum Powstania Warszawskiego, pozwolą odkryć inną Warszawę niż ta, którą widać wysiadając z Centralnego. Szlak kapliczek znajdziecie TU.

 

Powrót do listy